Tromsø in de poolnacht
Van eind november tot half januari komt de zon in Tromsø niet op, en toch is het 's middags niet pikdonker. Voor het noorderlicht betekent dat veel donkere uren, voor jou koude dagen met een heel eigen licht.
Wanneer het in Tromsø poolnacht is
In Tromsø komt de zon ongeveer van 26 november tot 17 januari niet boven de horizon. De stad ligt 344 kilometer boven de poolcirkel, en in die weken blijft de zon de hele dag onder de kim. Omdat de bergen rond het eiland het zicht blokkeren, zie je haar in de stad pas begin februari terug.
De poolnacht is de tegenhanger van de middernachtzon, die in Tromsø ongeveer van 18 mei tot 25 juli schijnt. In die zomerweken zie je geen noorderlicht, omdat het nooit donker wordt. In de winter draait het om, en de duisternis geeft je veel uren waarin de hemel kan oplichten.
Blauw licht rond het middaguur
Poolnacht betekent niet dat het de klok rond pikdonker is. Rond het middaguur ligt er een blauwe schemering over de stad en de fjord. De zon blijft onder de horizon, maar haar licht reikt ver genoeg voor een paar uur schemer. In die uren lukken foto's zonder statief nog, en dan is een wandeling door het centrum het prettigst.
De rest van de dag is het donker, en dat kan vermoeiend zijn. Plan rustmomenten in en ga in de lichtere uren naar buiten. Neem overdag niet te veel hooi op je vork als er 's avonds een lange tour op het programma staat.
Wat de lange duisternis voor je tour betekent
Meer donker betekent meer tijd waarin noorderlicht zichtbaar kan worden. In december en januari is het 's middags al donker, en het venster om te kijken staat wijd open. Een heldere lucht blijft doorslaggevend, en ook in de donkerste week bestaat er geen garantie. Hoe je wolken en Kp-index leest, leggen we uit in de gids over de noorderlichtvoorspelling.
Reserveer daarom minstens twee avonden voor het noorderlicht. Blijft de eerste avond bewolkt, dan begint de volgende dag dezelfde lange duisternis en heb je een nieuwe kans. Twijfel je of de poolnacht voor jou de beste periode is of dat februari en maart beter passen, lees dan onze gids wanneer je in Tromsø noorderlicht ziet.
De keerzijde is de kou. Dankzij de Golfstroom blijft de kust mild voor deze breedte, en het kouderecord in de stad staat op min 18,4 graden, gemeten in 1966. De tours rijden echter landinwaarts, en daar is het flink kouder. Kijk bij het boeken of er een thermopak bij zit. Bij Snow Travels en Arctic Breeze is het inbegrepen, bij de safari en Jeshua Tours alleen te huur. Wat je eronder draagt, staat in onze gids over kleding voor de noorderlichtjacht.
Overdag in de donkere tijd
De lichte uren zijn kort, maar genoeg voor een rondje door het centrum. De IJszeekathedraal in Tromsdalen werd in 1965 ingewijd en is ontworpen door architect Jan Inge Hovig. Het glasmozaïekraam van de kerk hoort bij de grootste van Europa. In het Poolmuseum ligt een later teruggevonden brandstoftank van het vliegtuig waarmee Roald Amundsen op 18 juni 1928 uit Tromsø vertrok. Met dat Latham 47-watervliegtuig wilde hij Umberto Nobile redden, en hij keerde nooit terug.
Tromsø is ook nauw verbonden met het onderzoek naar het noorderlicht. Vanaf het midden van de jaren 1890 verklaarde de Noorse natuurkundige Kristian Birkeland het poollicht met elektronen van de zon. In februari 1897 trok hij naar het noorden en kwam hij in een sneeuwstorm bijna om het leven. In 1928 kreeg Tromsø zijn eigen noorderlichtobservatorium.
Met Fjellheisen zweef je naar Storsteinen, de huisberg van ongeveer 420 meter boven de stad. Openingstijden en prijzen veranderen met het seizoen, dus kijk ze vooraf na. Meer over noorderlicht zoeken zonder gids en het uitzicht van bovenaf lees je in onze gids noorderlicht in Tromsø zonder tour.
Vier avonden in de poolnacht naast elkaar
Welke avond bij je past, hangt af van hoe graag je het licht achterna wilt rijden. Deze vier opties zetten we voor de donkerste weken naast elkaar.
| Avond | Prijs p.p. | Duur | Score | Kans op noorderlicht |
|---|---|---|---|---|
| Jacht zonder tijdslimiet (Snow Travels) | ~€ 148 | 5 uur, of 6 tot 8 uur | 4,9 (1.500+) | gidsen zoeken heldere lucht, zo nodig tot in Finland |
| Bus met herhaalgarantie (Jeshua Tours) | ~€ 88 | ca. 6 uur | 4,6 (2.000+) | gratis opnieuw mee zolang hun foto geen noorderlicht toont |
| Dinercruise per catamaran (Brim Explorer) | ~€ 183 | 3 uur | 4,3 (750+) | alleen bij heldere lucht boven Tromsø |
| Nacht in de glazen lavvu (Aurora Wonderland Basecamp) | ~€ 362 | van 11.30 tot ca. 11.00 uur de volgende dag | 4,7 (200+) | kijken vanuit het kamp, geen jacht per voertuig |
Noorderlicht vanaf het water
Een rustig alternatief voor de busjacht is de dinercruise per catamaran van Brim Explorer voor ~€ 183. Het hybride-elektrische schip vaart drie uur lang stil rond het eiland en langs de IJszeekathedraal. De salons zijn verwarmd, en je hebt rondom uitzicht over het water. Je krijgt een driegangenmenu met zeevruchten, en vegetarisch is mogelijk. Behalve kraanwater betaal je drankjes apart.
Weet wel wat deze tocht niet kan. De boot blijft rond het eiland en kan niet uitwijken voor wolken, dus je ziet alleen noorderlicht als de lucht boven Tromsø open is. De score van 4,3 uit 5 bij meer dan 750 beoordelingen ligt lager dan die van elk van de zes noorderlichttours in onze vergelijking. Als avond met goed eten in de poolnacht blijft het een fijn idee, met een gids die Engels spreekt.
Een nacht onder een glazen dak
De nacht in de glazen lavvu van Aurora Wonderland Basecamp voor ~€ 362 per persoon past goed bij de poolnacht, omdat je de lange duisternis buiten doorbrengt en niet in je hotel. Om 11.30 uur vertrek je met de rode ‘Arctic Route’-bus vanaf Prostneset, daarna gaat het met de veerboot vanaf Breivikeidet naar het kamp in de Lyngenalpen. Als lunch is er vissoep. Je slaapt in je eigen hut met glazen dak en houtkachel, bedoeld voor twee tot vier gasten. De tour eindigt de volgende dag rond 11.00 uur.
Een sneeuwpak en winterlaarzen krijg je mee, en diner en ontbijt horen bij het pakket. Je zoekt vanuit het kamp, een voertuig voor een jacht is er niet. De badkamer deel je met andere gasten, en er is een buiten-wc. Alcohol wordt er niet verkocht, eigen drank mag je meenemen. Voor kinderen onder de zes is de nacht niet geschikt, en je boekt de hut voor minstens twee personen. De groep telt hooguit twaalf gasten.
Onze keuze voor een lange poolnacht
De jacht zonder tijdslimiet van Snow Travels, met thermopak, voetwarmers en kampvuur, hooguit 15 gasten en zo nodig door tot in Finland, voor ~€ 148 en tot 24 uur vooraf gratis te annuleren.
Een week poolnacht, avond voor avond
Op de eerste of tweede avond staat bij ons de noorderlichtjacht. Wil je zo veel mogelijk uren onder de hemel, neem dan onze keuze, de tour van Snow Travels met een optie zonder tijdslimiet. Begin je liever voordelig met een vangnet, boek dan de bustour van Jeshua Tours voor ~€ 88. Toont de foto van hun fotograaf geen noorderlicht boven je, dan mag je gratis opnieuw mee, afhankelijk van de beschikbare plaatsen. Bij alle tours spreekt de gids Engels. Hoe dat gaat als je Engels wat roestig is, lees je in onze gids een Engelstalige gids, zo werkt het.
De dagen zijn voor het blauwe middaglicht en de stad, misschien ook voor een rit naar Storsteinen. Voor de tweede helft van de week plannen we de avond op de catamaran of, als het budget het toelaat, de nacht in de lavvu. Wat dat bij elkaar kost, rekenen we voor in onze gids wat een noorderlichttour in Tromsø kost. Acties of het verloop van het seizoen kunnen alle bedragen nog verschuiven.